23 grudnia 2008 r. | Kolejny nowy składnik żywności – olej z Mortierella alpina.

W Dzienniku Urzędowym UE z 20 grudnia br. opublikowano Decyzję Komisji nr 2008/968 z dnia 12 grudnia 2008 r. zezwalającą na wprowadzenie do obrotu oleju z Mortierella alpina o wysokiej zawartości kwasu arachidonowego jako nowego składnika żywności zgodnie z Rozporządzeniem (WE) nr 258/97. Na podstawie w/w Decyzji olej z grzybów Mortierella alpina może być stosowany w preparatach do początkowego i dalszego żywienia niemowląt oraz preparatach do żywienia wcześniaków, pod warunkiem spełnienia wymagań zawartych w specyfikacji. Podstawą do wydania przez Komisję zezwolenia była pozytywna opinia EFSA dotycząca bezpieczeństwa stosowania tego składnika jako źródła kwasu arachidonowego we wspomnianych produktach dla niemowląt.

22 grudnia 2008 r. | Zmiany w ustawie o bezpieczeństwie żywności i żywienia.

Rozpoczęły się konsultacje społeczne projektu ustawy o zmianie ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Proponowanych zmian jest bardzo wiele. Dotyczą one m.in.: nowych definicji preparatu do początkowego i dalszego żywienia niemowląt, wprowadzania do obrotu suplementów diety i ich znakowania, oceny i kwalifikacji rodzajowej naturalnych wód mineralnych, stołowych i źródlanych, wprowadzania do obrotu grzybów. W projekcie nowelizacji ustawy uwzględnione zostały również przepisy dot. stosowania oświadczeń zdrowotnych i żywieniowych. Odnoszą się one bezpośrednio do zakazu wprowadzania konsumenta w błąd poprzez niezgodne z przepisami stosowanie oświadczeń. Ponadto, Główny Inspektor Sanitarny został wyznaczony organem krajowym właściwym do przyjmowania wniosków o udzielenie zezwolenia na stosowanie oświadczeń zdrowotnych. Zapis ten jednak będzie wymagał zmiany, ponieważ dotyczy on jedynie wniosków w sprawie oświadczeń o zmniejszeniu ryzyka choroby oraz rozwoju i zdrowia dzieci. Pominięte natomiast zostały oświadczenia zdrowotne oparte na nowych dowodach naukowych oraz zawierające zastrzeżone dane naukowe.

Termin zgłaszania uwag do projektu ustawy upływa w 9 stycznia 2009 r.

10 grudnia 2008 r. | Opinie EFSA w sprawie wniosków złożonych w Polsce.

W dniu dzisiejszym zostało opublikowanych 5 opinii EFSA w sprawie uzasadnień naukowych dotyczących oświadczeń zdrowotnych polskiego wnioskodawcy - Instytutu Biotechnologii Surowic i Szczepionek BIOMED SA. Wszystkie wnioski dotyczyły pięciu odrębnych efektów działania suplementu diety Lactoral (m.in. poprawy odporności i działania bakterii probiotycznych). Oświadczenia będące przedmiotem ww. wniosków należą do kategorii oświadczeń dotyczących rozwoju i zdrowia dzieci. We wszystkich 5 przypadkach EFSA stwierdził brak związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy spożyciem suplementu Lactoral a efektem o jakim mówią oświadczenia.

5 grudnia 2008 r. | Nowelizacja ustawy o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych.

W Dzienniku Ustaw Nr 214 z 3 grudnia br. została opublikowana ustawa z dnia 24 października br. o zmianie ustawy o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych oraz niektórych innych ustaw. Najważniejsze zmiany polegają na uzupełnieniu ustawy o definicję zafałszowanego artykułu rolno – spożywczego oraz określeniu kar za wprowadzenie do obrotu takiego artykułu. Zgodnie z art. 40a. ustęp 1. 4) każdy kto wprowadza do obrotu zafałszowane artykuły rolno – spożywcze, podlega karze pieniężnej w wysokości nie wyższej niż 10 % przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, nie niższej jednak niż 1000 zł. Ustawa wchodzi w życie 18 grudnia br.

3 listopada 2008 r. | Znakowanie wartością odżywczą - zmiany.

29 października w Dzienniku Urzędowym UE opublikowano Dyrektywę Komisji 2008/100/WE z dnia 28 października 2008 r. zmieniającą dyrektywę Rady 90/496/EWG w sprawie oznaczania wartości odżywczej środków spożywczych w odniesieniu do zalecanego dziennego spożycia, współczynników przeliczeniowych energii oraz definicji. W art. 5 zmienionej dyrektywy dodano współczynniki przeliczeniowe energii dla błonnika oraz erytrytolu. Ponadto zmieniono Załącznik I zawierający wykaz witamin i składników mineralnych, których zawartość można podawać oraz ich dzienne zalecane spożycie (RDA). Wartość RDA zwiększono dla wit.: E, C, B6, B12 i magnezu, a zmniejszono dla: wit. B1 i PP, biotyny, fosforu oraz cynku. Dodatkowo uwzględniono w wykazie: potas, chlorek, miedź, mangan, fluorek, selen, chrom i molibden. Dyrektywa 2008/100/WE wprowadza definicję błonnika pokarmowego. Państwa członkowskie mają czas do 31 października 2009 r. na wprowadzenie środków wykonawczych niezbędnych do stosowania przepisów nowej dyrektywy 2008/100/WE.

30 października 2008 r. | Genetycznie zmodyfikowany ziemniak.

W najnowszym numerze miesięcznika „Wiedza i życie” (11 listopad 2008) znajdą Państwo artykuł dotyczący genetycznie zmodyfikowanego ziemniaka autorstwa Pani Izabeli Tańskiej – doradcy ds. bezpieczeństwa żywności, IGI Food Consulting. Artykuł zatytułowany „Awantura o ziemniaka” przybliża zagadnienie wprowadzania do obrotu genetycznie zmodyfikowanych organizmów (GMO) w Unii Europejskiej. Autoryzacja genetycznie zmodyfikowanego ziemniaka - Amflory, trwa od 12 lat. W efekcie długotrwałego procesu decyzyjnego, Wnioskodawca postanowił skierować sprawę przeciwko Komisji Europejskiej do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Rozstrzygnięcie będzie miało wiele konsekwencji.

23 października 2008 r. | EFSA rozpoczął prace nad listą oświadczeń zdrowotnych z art. 13.

W dniu dzisiejszym Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) oficjalnie potwierdził rozpoczęcie procesu ewaluacji oświadczeń zdrowotnych z art. 13 ustęp 1 Rozporządzenia 1924/2006 (czyli innych niż dotyczące ryzyka choroby i rozwoju i zdrowia dzieci). 43 420 oświadczenia zdrowotne zostały przesłane do Komisji Europejskiej za pośrednictwem list krajowych. Następnie, po wstępnej, formalnej weryfikacji Komisja przekazała do EFSA 2870 oświadczeń. Zgodnie z zapowiedzią EFSA proces oceny oświadczeń, polegający głównie na ewaluacji dowodów naukowych oraz zasadności sformułowania danego oświadczenia, powinien zakończyć się do 31 lipca 2009 r. Pierwszy etap prac będzie polegał na podzieleniu oświadczeń na takie, które mogą zostać ocenione już teraz, oraz na takie, w sprawie których istnieje potrzeba zgromadzenia dodatkowych informacji.

Ponadto, 22 października br. zostało opublikowanych 8 kolejnych opinii EFSA w sprawie 11 wniosków dotyczących zmniejszenia ryzyka choroby (1) oraz rozwoju i zdrowia dzieci (10).

14 października 2008 r. | Nowe rozporządzenia w sprawie dozwolonych substancji dodatkowych, aromatów oraz rozpuszczalników ekstrakcyjnych w produkcji żywności.

Dnia 3 października br opublikowano w Dzienniku Ustaw nr 177 trzy nowe rozporządzenia Ministra Zdrowia: z dnia 18 września 2008 r. w sprawie dozwolonych substancji dodatkowych, z dnia 4 września 2008 r. w sprawie rozpuszczalników ekstrakcyjnych, które mogą być stosowane w produkcji żywności oraz z dnia 4 września 2008 r. w sprawie stosowania oraz oznakowania aromatów. Wymienione akty prawne wdrażają postanowienia dyrektyw Unii Europejskiej w celu dostosowania prawa krajowego do przepisów wspólnotowych w tym zakresie. Wraz z wejściem w życie nowego rozporządzenia w sprawie dozwolonych substancji dodatkowych, traci moc Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 23 kwietnia 2004 r. w sprawie dozwolonych substancji dodatkowych i substancji pomagających w przetwarzaniu. Jednakże dozwolone substancje dodatkowe i produkty je zawierające nie spełniające wymogów nowego rozporządzenia, ale wprowadzone do obrotu lub oznakowane przed 17 października, mogą pozostawać w obrocie do wyczerpania zapasów.

7 października 2008 r. | 20 opinii EFSA w sprawie oświadczeń zdrowotnych.

EFSA wydał już 20 opinii w sprawie oświadczeń zdrowotnych art. 14 (zmniejszenie ryzyka choroby, zdrowie i rozwój dzieci). Kolejne 203 wnioski czekają na rozpatrzenie. W większości przypadków nie zostały one jeszcze zarejestrowane. Oznacza to, że proces oceny dowodów naukowych nie jest formalnie rozpoczęty. Ponadto, na 13 października zaplanowane zostało posiedzenie Stałego Komitetu ds. Łańcucha Żywnościowego i Zdrowia zwierząt (SCFCAH), podczas którego mogą zapaść pierwsze decyzje w sprawie możliwości stosowania oświadczeń. Na tym samym posiedzeniu odbędzie się również dyskusja w sprawie jednego z oświadczeń dotyczącego wpływu kwasów DHA i ARA na rozwój i zdrowie dzieci. 8 września EFSA wydał negatywną opinię w sprawie ww. wniosku.

29 września 2008 r. | Decyzja Komisji Codex Alimentarius w sprawie barwników w suplementach diety.

Komisja Codex Alimentarius (CAC), zgodnie z propozycją Komitetu Codexu ds. Dodatków, zaakceptowała dwa barwniki Pąs 4R i żółcień pomarańczową FCF do użytku w suplementach diety na poziomie 300 mg/kg. W przyszłym roku Komitet rozpatrzy pozostałe istotne barwniki stosowane w suplementach diety tj. m.in. erytrozynę, czerwień Allura AC, indygotynę, chlorofile, Fast Green FCF, Karmel Klasy III i IV, karotenoidy. Ponadto Komitet zamierza uzyskać dodatkowe informacje dotyczące uzasadnienia użycia m.in. związków aluminium, wyciągów annato, likopenów, substancji słodzącej aspartam-acesulfam. Jeśli nie uda się zebrać tych informacji, powyższe substancje mogą zostać usunięte z listy Codexu (Codex General Standard for Food Additives – GFSA). Może to mieć istotne znaczenie z punktu widzenia handlu międzynarodowego. Wytyczne Codexu odgrywają istotną rolę także dla funkcjonowania Porozumienia SPS (w sprawie środków sanitarnych i fitosanitarnych) i Porozumienia TBT (Porozumienie w sprawie Barier Technicznych w Handlu), które stanowią część uregulowań WTO od 1994 r.

24 września 2008 r. | Nowa Dyrektywa w sprawie kryteriów czystości dla dodatków do środków spożywczych innych niż barwniki i substancje słodzące.

Dnia 20 września br. w Dzienniku Urzędowym UE opublikowano Dyrektywę Komisji 2008/84/WE z dnia 27 sierpnia 2008 r. ustanawiającą szczególne kryteria czystości dla dodatków do środków spożywczych innych niż barwniki i substancje słodzące. Dokument został opracowany w celu zapewnienia jasności i przejrzystości przepisów regulujących tę kwestię. Nowy akt prawny zastępuje dyrektywę 96/77/WE oraz siedem kolejnych dyrektyw, będących jej uaktualnieniami. Zostały one wymienionych w Załączniku II do nowej dyrektywy 2008/84/WE. Kryteria czystości dla wspomnianych dodatków zamieszczono w Załączniku I. Terminy transpozycji przepisów do prawa krajowego, zawartych w uchylonych aktach, pozostają bez zmian i podane są w części B Załącznika II. Dyrektywa 2008/84/WE wejdzie w życie dwudziestego dnia po jej opublikowaniu. Wkrótce w Dzienniku Urzędowym UE zostaną opublikowane kolejne akty prawne, regulujące kwestie stosowania dodatków do środków spożywczych.

15 września 2008 r. | Nowe zasady reklamy produktów leczniczych.

Ministerstwo Zdrowia opracowało nową wersję Rozporządzenia w sprawie reklamy produktów leczniczych. Tak jak dotychczas, projekt reguluje szczegółowe zasady reklamy produktu leczniczego kierowanej do publicznej wiadomości oraz reklamy kierowanej do osób uprawnionych do wystawiania recept lub prowadzących obrót apteczny produktami leczniczymi. Dodatkowo Rozp. będzie regulować zasady reklamy kierowanej do osób prowadzących obrót tymi produktami, czyli nie tylko farmaceutów, ale także osób uczestniczących w obrocie hurtowym oraz innym zalegalizowanym obrocie. Ponadto dokonano zmian przepisów dotyczących reklamy prowadzonej w aptekach, punktach aptecznych, sklepach ogólnodostępnych, ZOZ-ach, przychodniach lekarskich i miejscach wykonywania praktyki pielęgniarki lub położnej. Projekt rozporządzenia eliminuje np. m.in. możliwość stosowania radia lub telewizora w poczekalniach ZOZ-ów. Dodano nowe zapisy w zakresie prowadzenia reklamy produktów leczniczych dla osób uprawnionych do wystawiania recept oraz osób prowadzących obrót produktami leczniczymi. Przewidziano też specjalny przepis dla reklam tradycyjnych roślinnych produktów leczniczych. Ponadto wprowadzono zapis, że jedna reklama produktu leczniczego może prezentować tylko jeden taki produkt. Projekt jest na etapie uzgodnień międzyresortowych.

12 września 2008 r. | Pierwsze wyniki badania poziomu akrylamidu i innych substancji w produktach brytyjskiego rynku spożywczego.

Brytyjska Agencja ds. Standardów Żywności (FSA) opublikowała pierwsze wyniki z, mającego trwać trzy lata, badania poziomu akrylamidu, furanu, 3 - monochloropropandiolu (czyli 3 - MCPD) oraz karbaminianu etylu (uretanu etylowego) w produktach spożywczych znajdujących się na brytyjskim rynku. Przyczyną rozpoczęcia badania była sugestia Komisji Europejskiej dotycząca konieczności przeprowadzenia przez Państwa Członkowskie UE analizy poziomu tych związków w żywności, ze względu na ich potencjalne działanie rakotwórcze. Wspomniane związki mogą powstawać w żywności w wyniku procesów przetwórczych, takich jak pieczenie, suszenie, fermentacja, smażenie i wiele innych. W wyniku przeprowadzonych analiz stwierdzono, że występowanie i poziomy badanych związków są podobne do tych uzyskanych w dotychczasowych badaniach, prowadzonych na całym świecie. Najwyższy poziom akrylamidu odnotowano w chipsach ziemniaczanych , 3 - monochloropropandiolu w ciastkach i krakersach, a furanu w ziarnach kawy palonej. Na podstawie uzyskanych wyników i aktualnej oceny ryzyka FSA stwierdziła, że nie nastąpił wzrost zagrożenia związanego z obecnością w żywności analizowanych związków chemicznych.

10 września 2008 r. | Zmiana zasad oceny przez EFSA substancji roślinnych w suplementach diety.

Na skutek licznych uwag dotyczących pierwotnej wersji projektu przewodnika nt bezpieczeństwa substancji roślinnych, EFSA wprowadziła zasadnicze zmiany do dokumentu. W przeciwieństwie do pierwszego projektu obecnie centralnym jego punktem jest kwestia bezpieczeństwa składników roślinnych w suplementach diety. Wyeliminowano wszelkie odniesienia do produktów końcowych i do zapewnienia jakości oraz pominięto zagadnienie zanieczyszczeń, ponieważ kwestie te są przedmiotem szczegółowych uregulowań prawnych. Ponadto wyeliminowano wszystkie odniesienia do produktów leczniczych, gdyż EFSA nie ma kompetencji do uznawania substancji roślinnych za produkt leczniczy bądź suplement diety. Omawiany przewodnik nadal nie zezwala na wzięcie pod uwagę danych wynikających z tradycji użycia roślin. Jednakże EFSA powinna ocenić jakość i dostępność danych, aby umożliwić zarządzającemu ryzykiem podjęcie odpowiedniej decyzji. Projekt przewodnika został przekazany do grupy roboczej EFSA. Po ok. roku prac Komitet Naukowy EFSA ponownie uaktualni swoje wytyczne.

27 sierpnia 2008 r. | Ocena bezpieczeństwa nowego składnika żywności- liści Morinda Citrifolia L.(Noni)

W odpowiedzi na zapytanie Komisji Europejskiej zgłoszone jeszcze w 2006 r., 10 sierpnia br. EFSA wydała opinię dotyczącą bezpieczeństwa stosowania naparów herbacianych przygotowywanych z suszonych i prażonych liści rośliny Morinda Citrifolia L., powszechnie znanej jako Noni. Ze względu na wykrycie w owocach tej rośliny związków zwanych antrachinonami, które w zbyt dużych ilościach mogą wykazywać działanie drażniące na jelita, postanowiono zbadać obecność antrachinonów także w liściach oraz naparze z liści Morinda Citrifolia L. Spośród wszystkich antrachinonów obecnych w owocach Noni, wykryto podczas analiz jedynie 5,15-Dimethylmorindol. Niemniej jednak w wyniku podawania badanym szczurom ekstraktów z liści Noni nie zaobserwowano żadnych efektów ubocznych. Także badania z wykorzystaniem bakterii dowodzą braku genotoksycznego działania etanolowych ekstraktów z liści. Z związku z uzyskanymi wynikami EFSA stwierdził, że spożywanie naparów z suszonych i prażonych liści Morinda Citrifolia L. nie budzi zastrzeżeń zdrowotnych i jest bezpieczne.

21 sierpnia 2008 r. | Pierwsze opinie EFSA dotyczace oswiadczen zdrowotnych (6 negatywnych)

Do dnia dzisiejszego, zgodnie z procedurą zawartą w rozporządzeniu 1924/2006 w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności, do EFSA wpłynęły 223 wnioski o wydanie opinii w sprawie oświadczeń zdrowotnych na podstawie art. 14 (zmniejszenie ryzyka choroby, rozwój i zdrowie dzieci) oraz 6 na podstawie art. 13.5 (nowe dowody naukowe). Zadaniem EFSA jest analiza zawartych we wnioskach dowodów naukowych i ocena czy wystarczająco uzasadniają one treść oświadczenia. Spośród 8 wydanych do tej pory opinii 4 odnoszą się do oświadczeń zdrowotnych dotyczących zdrowia i rozwoju dzieci, 3 do zmniejszenia ryzyka choroby oraz 1 do oświadczenia zdrowotnego na podstawie nowych dowodów naukowych. Do wszystkich wniosków EFSA miała poważne zastrzeżenia. W 6 przypadkach zawarta została konkluzja, że dowody naukowe nie są wystarczające, aby móc określić związek przyczynowo – skutkowy pomiędzy spożyciem danej żywości i efektem o jakim mówi oświadczenie.

28 lipca 2008 r. | Składniki odżywcze w suplementach diety

Komisja Europejska zwróciła się do EFSA z prośbą o wydanie opinii naukowej dotyczącej bezpieczeństwa stosowania lizynianu magnezu, wapnia i cynku oraz fosforanu 5’-pirydoksalu jako źródła magnezu, wapnia, cynku i witaminy B6 w suplementach diety. Uwzględniając fakt, iż biodostępność fosforanu 5’-pirydoksalu nie różni się od biodostępności innych form witaminy B6, jak również mając na uwadze maksymalną ilość lizyny pobraną w wyniku suplementacji jej solami stwierdzono, iż zastosowanie wspomnianych form chemicznych magnezu, wapnia, cynku oraz witaminy B6 jest całkowicie bezpieczne dla zdrowia. Zdaniem EFSA ich wykorzystanie w suplementach diety nie budzi zastrzeżeń zdrowotnych pod warunkiem nie przekraczania najwyższych tolerowanych poziomów spożycia, ustalonych dla omawianych składników odżywczych.

22 lipca 2008 r. | Nowe wzory świadectw weterynaryjnych dla wyrobów mięsnych przywożonych do Wspólnoty

W Dzienniku Urzędowym UE z 18 lipca br. została opublikowana Decyzja Komisji 2008/592 z dnia 3 lipca 2008 r. zmieniająca decyzję 2000/572/WE ustanawiającą warunki dotyczące zdrowia zwierząt i zdrowia publicznego oraz warunki wystawiania świadectw weterynaryjnych przy przywozie do Wspólnoty wyrobów mięsnych z państw trzecich. Ma ona na celu uaktualnienie przepisów regulujących kwestie warunków zdrowotnych i świadectw w odniesieniu do przywozu do Wspólnoty wyrobów mięsnych. Zgodnie z art. 3 Decyzji 2008/592 należy zapewnić zgodność wyrobów mięsnych z wymogami Rozp. 178/2002, 852/2004, 853/2004, 999/2001, w tym realizację przez zakład produkujący te wyroby programu opartego na zasadach HACCP. Ponadto wzory świadectw zawarte w zał. I i III Decyzji 2000/572 zostały zastąpione nowymi wzorami, stanowiącymi załącznik do Decyzji 2008/592. Niemniej jednak przesyłki produktów mięsnych, dla których wydano świadectwa zdrowia zgodnie z dotychczasowymi wzorami oraz z datą wydania wcześniejszą niż 31.12.2008 mogą być przywożone do Wspólnoty do dnia 1.04.2009.

17 lipca 2008 r. | Kolejny nowy składnik żywności – miąższ owoców baobabu

W Dzienniku Urzędowym UE z 11 lipca br. opublikowano Decyzję Komisji nr 2008/575 z dnia 27 czerwca 2008 r. zezwalającą na wprowadzenie do obrotu suszonego miąższu owoców baobabu jako nowego składnika żywności zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 258/97 Parlamentu Europejskiego i Rady (notyfikowana jako dokument nr C(2008) 3046). Suszony miąższ owoców baobabu został uznany za bezpieczny dla zdrowia w zaproponowanej przez wnioskodawcę ilości przeznaczonej do spożycia i w odniesieniu do jego specyfikacji, która została wyszczególniona w Załączniku do Decyzji 2008/575. Może on być stosowany w środkach spożywczych pod nazwą: „miąższ owoców baobabu”.

16 lipca 2008 r. | Ostrzeżenia na produktach zawierających niektóre barwniki

9 lipca br. Parlament Europejski przyjął nowe przepisy dotyczące oznakowania produktów zawierających niektóre barwniki. Zgodnie ze stanowiskiem PE produkty zawierające: tartrazynę (E102), żółcień chinolinową (E104), żółcień zachodzącego słońca (E110), karmoizynę, azorubinę (E122), pąs 4R - czerwień koszenilową A (E124) lub czerwień allura AC (E129) będą musiały zostać dodatkowo oznakowane ostrzeżeniem „może wywoływać niepożądany wpływ na aktywność i uwagę dzieci”. PE zdecydował także, że określenie „naturalny” w stosunku do barwnika będzie mogło być używane wyłącznie w sytuacji, gdy 95% jego składu jest pochodzenia naturalnego. Dyskutowany w PE pakiet rozporządzeń ustanawia także m.in. listę substancji, które nie będą mogły być dodawane do żywności oraz wprowadza bardziej przejrzyste reguły dotyczące czystości barwników. Nowe przepisy obejmujące również takie zagadnienia jak nanotechnologia i enzymy powinny zostać przyjęte przez Radę w terminie około 2 miesięcy, a następnie będą opublikowane w Dzienniku Urzędowym UE.

14 lipca 2008 r. | Prace nad Listą oświadczeń zdrowotnych art. 13

4 lipca br. odbyło się kolejne spotkanie Grupy Roboczej Komisji Europejskiej zajmującej się realizacją zadań związanych z wdrażaniem rozporządzenia 1924/2006 w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności. Najbliższy etap tworzenia Listy oświadczeń zdrowotnych art. 13 będzie polegał na weryfikacji przez EFSA dowodów naukowych uzasadniających stosowanie oświadczeń. Skonsolidowana Lista zostanie przekazana do EFSA i umieszczona na stronie Urzędu. Prawdopodobnie nastąpi to pod koniec lipca. Dodatkowym zadaniem EFSA będzie wypowiedzenie się w sprawie możliwości użycia takich słów jak „ważny” czy „istotny” w treści oświadczenia.

10 lipca 2008 r. | Nowe składniki żywności dopuszczone do obrotu we Wspólnocie.

W Dzienniku Urzędowym UE z 9 lipca br. zostały opublikowane dwie decyzje zezwalające na wprowadzanie do obrotu na terenie wspólnoty nowych składników żywności: rafinowanego oleju ze żmijowca (Decyzja 2008/558 ) i oleju z nasion Allanblackia (Decyzja 2008/559). Olej ze żmijowca może być stosowany w środkach spożywczych pod nazwą: „rafinowany olej ze żmijowca”, pod warunkiem zgodności ze specyfikacją zawartą w Załączniku I do tej Decyzji oraz wyłącznie w odniesieniu do zastosowań określonych w Załączniku II Decyzji. Natomiast olej z nasion Allanblackia odpowiadający specyfikacji opisanej w Załączniku do Decyzji 2008/559 został dopuszczony do stosowania w tłuszczach do smarowania oraz produktach do smarowania na bazie śmietany, pod nazwą: „olej z nasion Allanblackia”.

3 lipca 2008 r. | Zmiany w rozporządzeniu (WE) nr 1881/2006 ustalające najwyższe dopuszczalne poziomy niektórych zanieczyszczeń w środkach spożywczych

Nowe rozporządzenie Komisji Europejskiej 629/2008 zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1881/2006 ustalające najwyższe dopuszczalne poziomy niektórych zanieczyszczeń w środkach spożywczych w odniesieniu do zawartości metali ciężkich w suplementach diety zacznie obowiązywać od 1 kwietnia 2009 r. Rozporządzenie po raz pierwszy wprowadza najwyższe dopuszczalne poziomy niektórych zanieczyszczeń w odniesieniu do suplementów diety. Powodem wydania rozporządzenia są notowane wysokie zawartości ołowiu, kadmu i rtęci w suplementach diety, które były także przedmiotem powiadomień RASFF (Rapid Alert System for Food and Feed). Wyjątek dla glonów zaproponowano ze względu na naturalną akumulację kadmu. Rozporządzenie nie będzie dotyczyć produktów wprowadzonych do obrotu przed 1 lipca 2009 r. Ciężar dowodu w tym zakresie będzie jednak spoczywał na przedsiębiorcy.

1 lipca 2008 r. | Kontrola znakowania artykułów rolno-spożywczych

23 czerwca br na stronie IJHARS ukazał się raport z kontroli znakowania produktów seropodobnych i mlekopodobnych, zabielaczy do kawy typu „3 w 1”, herbat, herbatek owocowych, kaw rozpuszczalnych i mieszanek kawy naturalnej ze zbożową. W ramach kontroli zbadano także jakość handlową kawy rozpuszczalnej pod kątem zafałszowań kawą zbożową oraz warunki składowania i transportu ocenianych produktów. W wyniku kontroli wykryto liczne nieprawidłowości w oznakowaniu badanych artykułów. Ponadto w przypadku kilku podmiotów stwierdzono niewłaściwe warunki magazynowania, a także nie zgłoszenie działalności do właściwego terenowo inspektoratu JHARS. Nie wykryto zafałszowań w przebadanych próbkach kawy rozpuszczalnej. W efekcie uzyskania niezadowalających wyników w odniesieniu do znakowania produktów IJHARS zastosowała sankcje oraz zapowiedziała dalsze kontrole skierowane również do innych grup artykułów rolno-spożywczych.

26 czerwca 2008 r. | Kontrola jakości handlowej mięsa drobiowego

20 czerwca br na stronie Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych (IJHARS) ukazał się raport z kontroli dotyczącej mięsa drobiowego. Kontrolą objęta została jakość handlowa oraz prawidłowość oznakowania mięsa drobiowego i jego przetworów, w oparciu o wymogi obowiązujących przepisów prawnych oraz deklaracje producenta. W wyniku kontroli wykryto liczne błędy w zakresie znakowania, a także stwierdzono nieprawidłowe warunki pakowania i paczkowania produktów oraz nie dopełnienie obowiązku zgłoszenia działalności do właściwego terenowo inspektoratu JHARS. Wskutek zaistniałych nieprawidłowości zastosowano sankcje karne w postaci 37 mandatów, wydano m.in. 7 decyzji administracyjnych zakazujących wprowadzania do obrotu do czasu prawidłowego oznakowania oraz wszczęto 6 postępowań administracyjnych. W związku z faktem, iż co czwarta badana partia była błędnie oznakowana, IJHARS zapowiedziała dalsze kontrole kładące szczególny nacisk na aspekty znakowania środków spożywczych.

25 czerwca 2008 r. | Zmiany w rejestrze substancji aromatycznych używanych w lub na środkach spożywczych

W dniu 24 czerwca br. opublikowano w Dzienniku Urzędowym UE Decyzję Komisji 2008/478 z dnia 17 czerwca 2008 r. zmieniającą decyzję 1999/217/WE odnośnie do rejestru substancji aromatycznych używanych w lub na środkach spożywczych (notyfikowana jako dokument nr C(2008) 2336). Mocą decyzji 1999/217/WE przyjęty został wspólnotowy rejestr substancji aromatycznych, które mogą być używane w lub na środkach spożywczych. Zmiana tej decyzji spowodowana była koniecznością wykreślenia z rejestru 2-metylobuta-1,3-dien-u, który został uznany przez EFSA za nie spełniający ogólnych kryteriów stosowania substancji aromatycznych, w związku ze stwierdzeniem jego potencjału genotoksycznego in vivo oraz działania rakotwórczego u zwierząt doświadczalnych.

24 czerwca 2008 r. | Definicja błonnika pokarmowego

W różnych aktach prawa żywnościowego znajdują się odniesienia do błonnika. Ze względu na zapewnienie przejrzystości i zgodności ww. przepisów potrzebne jest wprowadzenie definicji błonnika pokarmowego. Dlatego w ramach prac Komisji Europejskiej toczy się dyskusja nad zmianą dyrektywy 90/496 z 24 września 1990 r. w sprawie oznaczania wartości odżywczej środków spożywczych. Ma ona na celu uzupełnienie dyrektywy o załącznik II zawierający definicję błonnika pokarmowego i będzie uwzględniała opinię EFSA wydaną w lipcu 2007 r. dot. błonnika pokarmowego jak również odpowiednie prace Kodeksu Żywnościowego.

20 czerwca 2008 r. | Nowe wymagania dla produktów pochodzenia zwierzęcego przywożonych z Chin

W Dzienniku Urzędowym UE z 19 czerwca br. została opublikowana Decyzja Komisji 2008/463 z dnia 17 czerwca 2008 r. zmieniająca decyzję 2002/994/WE dotyczącą niektórych środków ochronnych w odniesieniu do produktów pochodzenia zwierzęcego przywożonych z Chin. Zgodnie z art. 3 decyzji 2002/994/WE przywóz do Wspólnoty produktów wymienionych w cz. II załącznika wymagał deklaracji wydanej przez władze Chin o poddaniu przesyłki testom chemicznym, w szczególności testu na obecność chloramfenikolu oraz nitrofuranu i jego metabolitów. Zmiana decyzji dotyczy rozszerzenia zakresu badań w odniesieniu do produktów rybołówstwa pozyskiwanych w ramach akwakultury o testy na obecność zieleni malachitowej i fioletu krystalicznego.
Decyzja 2008/463/WE wejdzie w życie 1 lipca 2008r.

19 czerwca 2008 r. | Kryteria czystości dla substancji słodzących

W Dzienniku Urzędowym UE została opublikowana dyrektywa Komisji 2008/60 z 17 czerwca 2008 r. ustanawiająca szczególne kryteria czystości dotyczące substancji słodzących stosowanych w środkach spożywczych. Załącznik I do dyrektywy stanowią kryteria czystości dla substancji słodzących. Celem opracowania nowego aktu prawnego jest zapewnienie przejrzystości przepisom prawnym regulującym przedmiotowe zagadnienie, które były wielokrotnie zmieniane. Dyrektywa 2008/60 wejdzie w życie 8 lipca br. i jednocześnie uchyli dyrektywę 95/31 z 5 lipca 1995 r. ustanawiającą szczególne kryteria czystości dotyczące substancji słodzących stosowanych w środkach spożywczych.

5 czerwca 2008 r. | Kolejny polski produkt w Rejestrze

Miód wrzosowy z Borów Dolnośląskich jest trzecim polskim produktem zarejestrowanym w Rejestrze chronionych nazw pochodzenia i chronionych oznaczeń geograficznych, lecz pierwszym posiadającym status chronionego oznaczenia geograficznego (ChOG). Korzystanie z chronionego oznaczenia geograficznego (ChOG) dozwolone jest jedynie w przypadku zgodności produktu ze specyfikacją złożoną przez wnioskodawcę wraz z wnioskiem o rejestrację. Zarejestrowana nazwa miodu jest chroniona przed wszelkimi praktykami, które mogłyby wprowadzać konsumenta w błąd co do rzeczywistego pochodzenia produktu.

19 maja 2008 r. | Kontrola jakości handlowej wyrobów czekoladowych

W kwietniu br na stronie IJHARS ukazał się raport z kontroli jakości handlowej wyrobów czekoladowych przeprowadzonej w 28 zakładach produkcyjnych. Oceniano zgodność tych wyrobów z wymaganiami w zakresie jakości handlowej oraz z deklaracją producenta. W wyniku kontroli wykryto zawyżoną w stosunku do deklarowanej przez producenta zawartość cukru ogółem oraz tłuszczów roślinnych (w 28% skontrolowanych partii). Ponadto w przypadku 26% partii stwierdzono błędy w oznakowaniu, które przeważnie dotyczyły czekolady gorzkiej. W związku z wynikami kontroli zastosowano sankcje w postaci 8 grzywien na łączną kwotę 2.400 złotych. W przypadku 5 podmiotów, na skutek stwierdzenia podwyższonej zawartości tłuszczów obcych (roślinnych) wszczęto 14 postępowań administracyjnych.

30 kwietnia 2008 r. | Składniki odżywcze w suplementach diety

EFSA wypowiedział się w sprawie 120, spośród ponad 500 wniosków dotyczących składników odżywczych dodawanych do suplementów diety i innego rodzaju środków spożywczych znajdujących się na rynku UE. Komisja Europejska rozważając wydanie zgody na ich dalsze stosowanie zwróciła się do EFSA o wydanie opinii na temat bezpieczeństwa źródeł i bioprzyswajalności tych składników odżywczych. EFSA stwierdził, że w przypadku ww. 120 wniosków nie jest możliwe przeprowadzenie oceny ryzyka ze względu na niedostarczenie wymaganych w dossier informacji. Zadaniem Komisji Europejskiej oraz Państw Członkowskich będzie wypowiedzenie się w sprawie statusu znajdujących się na rynku UE produktów, których dotyczy niekompletne dossier.

21 kwietnia 2008 r. | Nowe rozporządzenie w sprawie oświadczeń zdrowotnych

W dzienniku urzędowym Unii Europejskiej zostało opublikowane Rozporządzenie 353/2008 Komisji z 18 kwietnia 2008 r. ustanawiające przepisy wykonawcze w odniesieniu do wniosków o wydanie zezwolenia na stosowanie oświadczeń zdrowotnych zgodnie z art. 15 rozporządzenia (WE) nr 1924/2006. Ten akt prawny zawiera praktyczne wytyczne i najważniejsze zalecenia dotyczące opracowania wniosków oraz stwierdzenie, że wnioski powinny być zgodne z Przewodnikiem EFSA w tym zakresie. W praktyce oznacza to, że Przewodnik staje się formalną podstawą, a nie jedynie zaleceniami do opracowania wniosku. Rozporządzenie wejdzie w życie 9 maja br.

28 marca 2008 r. | Krajowa lista oświadczeń zdrowotnych

Na stronie internetowej GIS została zamieszczona Krajowa Lista Oświadczeń Zdrowotnych. Zawiera ona zgłaszane do 15 listopada ur. oświadczenia, które w styczniu br. zostały przesłane do Komisji Europejskiej. Lista nie jest obowiązującym w Polsce wykazem oświadczeń. Stanowi ona, tak jak listy pozostałych 26 Państw Członkowskich UE, podstawę do opracowania Wspólnotowego Wykazu Oświadczeń Zdrowotnych. W styczniu 2010 r. upływa okres przeznaczony na jego przygotowanie.

26 marca 2008 r. | Kolejne wnioski dot. oświadczeń zdrowotnych

EFSA rozpoczął prace nad kolejnymi (9) wnioskami w sprawie zezwolenia na stosowanie oświadczeń. W dwóch przypadkach procedura przyjmowania wniosków została już zakończona. Pierwszy z nich, złożony przez Se-cure Pharmaceutical Ltd., dotyczy oświadczenia o zmniejszeniu ryzyka choroby (osteoporozy) w odniesieniu do działania suplementu diety Femarelle®, przeznaczonego dla kobiet w okresie menopauzy. Drugi z wniosków, złożony przez Unilever, odnosi się do oświadczenia mówiącego o wpływie kwasów Omega-3 i Omega-6 na prawidłowy wzrost i rozwój dzieci. W obydwu przypadkach ostateczny termin przedstawienia opinii EFSA upływa 11 sierpnia 2008 r.

6 marca 2008 r. | Pierwszy wniosek dot. oświadczenia o zmniejszeniu ryzyka choroby

Wnioski w sprawie zezwolenia na stosowanie oświadczeń dot. zmniejszenia ryzyka choroby można składać od 1 lipca 2007 r. Na stronie internetowej EFSA zostało umieszczone streszczenie pierwszego wniosku w tej sprawie. Dotyczy on produktów na bazie fermentowanego mleka - Evolus®. Wniosek o udzielenie zezwolenia na stosowanie oświadczenia o treści: „Evolus® obniża ciśnienie krwi”, złożyła fińska firma Valio Ltd. Zgodnie z procedurą, EFSA ma 5 miesięcy na przygotowanie opinii oceniającej zawarte w dossier dowody naukowe. Dalszym etapem procesu będzie przedstawienie propozycji decyzji Komisji Europejskiej w sprawie zgody lub nieudzielenia zezwolenia na stosowanie przedmiotowego oświadczenia.

21 lutego 2008 r. | Nowelizacje rozporządzenia w sprawie oświadczeń

13 lutego br. zostały opublikowane dwa rozporządzenia nowelizujące rozporządzenie 1924/2006 PE i Rady w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności. Pierwsze z nich (107/2008), dotyczy uprawnień wykonawczych Komisji Europejskiej, a jego wejście w życie będzie skutkowało zmianą procedur postępowania instytucji EU podczas procesu decyzyjnego. Drugie z nowelizujących rozporządzeń (109/2008) wprowadza okres przejściowy dla oświadczeń dotyczących rozwoju i zdrowia dzieci. Chociaż rozporządzenie 109/2008 wejdzie w życie 4 marca br., nie będzie możliwe zastosowanie okresu przejściowego, ponieważ, aby z niego skorzystać wstępny wniosek w tej sprawie należało złożyć do 19 stycznia 2008 r.

25 stycznia 2008 r. | Kongres „Żywność dla Zdrowia 2008”

W dniach 28 i 29 lutego br. w Warszawie odbędzie się Kongres „Żywność dla Zdrowia 2008”, organizowany przez Informedia Polska. Głównym celem spotkania będzie przedstawienie wszelkich aspektów związanych z tzw. „zdrową żywnością” oraz promocją zdrowego stylu życia. Na Kongresie zostaną omówione m.in. elementy znakowania żywności dotyczące jej wpływu na zdrowie, działania producentów mające na celu walkę z otyłością jak również najnowsze trendy na rynku żywieniowym. Wśród prelegentów Kongresu są doradcy IGI Food Consulting.

21 stycznia 2008 r. | Nowa żywność - pierwsza propozycja nowelizacji rozporządzenia 258/97

Komisja Europejska przedstawiła długo oczekiwany projekt nowelizacji rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 258/97. Nowe przepisy mają ułatwić przedsiębiorcom wprowadzanie na rynek innowacyjnych komponentów oraz środków spożywczych.
Do obowiązującej definicji „novel food” włączono produkty i składniki otrzymywane w wyniku m.in. nanotechnologii, ponadto zaproponowano scentralizowaną procedurę autoryzacji oraz uproszczoną ocenę bezpieczeństwa żywności tradycyjnie spożywanej w krajach trzecich. Niestety data wejścia w życie obecnie obowiązujących przepisów (15.05.1997 r.) w dalszym ciągu będzie decydowała o statusie produktu/komponentu. Prawdopodobnie nowelizacja przepisów dot. nowej żywności i nowych składników żywności zostanie sfinalizowana jeszcze w tym roku.

14 stycznia 2008 r. | Przewodnik w sprawie wdrożenia przepisów rozporządzenia 1924/2006

14 grudnia 2007 r. zostały zakończone prace nad Przewodnikiem dot. wdrożenia przepisów rozporządzenia 1924/2006 PE i Rady w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności. Dokument ten ma celu przedstawienie interpretacji Komisji Europejskiej w odniesieniu do niektórych przepisów 1924/2006. W Przewodniku zawarte zostały m.in. ogólne zasady klasyfikacji oświadczeń. Treści typu „zawiera probiotyki” lub „zawiera antyoksydanty” są oświadczeniami zdrowotnymi, chociaż sposób ich sformułowania wskazuje na oświadczenia żywieniowe. Ponadto wszystkie oświadczenia mówiące o redukcji czynnika ryzyka w rozwoju choroby, bez względu na to czy choroba ta jest wymieniona czy nie, są oświadczeniami zdrowotnymi art. 14 (np. „obniża poziom cholesterolu”).

Dokument jest dostępny na stronie internetowej Komisji Europejskiej.

2 stycznia 2008 r. | Unijny przewodnik dotyczący stosowania składników roślinnych w suplementach diety

Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) opublikował projekt przewodnika dot. oceny bezpieczeństwa składników roślinnych oraz ich przetworów przeznaczonych do produkcji suplementów diety. Dokument ma na celu przygotowanie zasad i pewnych wytycznych stosowanych przy takiej ocenie oraz określenie listy kategorii składników, które powinny być jej poddane. Przewodnik zawiera 2 wykazy roślin, których bezpieczeństwo zostanie ocenione w pierwszej kolejności. Są to m.in. zioła stosowane jednocześnie w produktach leczniczych.
W chwili obecnej trwają konsultacje społeczne, więc wszyscy zainteresowani mogą zgłaszać do EFSA uwagi odnośnie opublikowanych dokumentów. Termin zgłaszania uwag upływa 15 lutego br.